C'est là que la phrase s'effondre
Pas de prétérit
La règle
Le zurichois parlé n'a pas de passé simple : tout le passé se dit au parfait.
Ich bi geschter hei gange.
Ich ging gestern nach Hause.
Si hät nüüt gseit.
Sie sagte nichts.
Mir händ das scho gmacht.
Wir machten das schon.
Où ça coince
Vous attendez « ging », « war », « sagte » — et cela ne vient jamais. Si vous entendez « bi », « hät » ou « händ » suivi d'un participe, c'est le passé.
Où cela arrive vraiment
La même structure, dans des phrases qu'on dit vraiment.
- Dans le tram
Ich ha s Tram verpasst.
Ich habe das Tram verpasst.
Es hät en Unfall gää, drum staht s Tram.
Es gab einen Unfall, darum steht das Tram.
- Dans la cage d'escalier
Ich ha Ihne s Päckli aagnoh.
Ich habe Ihr Päckchen angenommen.
Sie händ de Schlüssel im Schloss la stecke.
Sie haben den Schlüssel im Schloss stecken lassen.
- Au téléphone
Sind Sie scho bi eus gsi?
Waren Sie schon bei uns?
Ich ha grad nöd verstande, wänn.
Ich habe gerade nicht verstanden, wann.
- Au restaurant
Isch alles rächt gsi?
War alles in Ordnung?
- Au travail
Häsch s Mail scho gläse?
Hast du das Mail schon gelesen?
Das händ mir scho lang abgmacht.
Das haben wir schon lange vereinbart.
- À l'école enfantine
S Chind hät hüt ächli gweint.
Das Kind hat heute ein bisschen geweint.
Si hät hüt schön mitgmacht.
Sie hat heute schön mitgemacht.
Er isch hüt ächli müed gsi.
Er war heute ein bisschen müde.
- À la table de midi
Wie isch s Wuchenend gsi?
Wie war das Wochenende?
Ganz guet, mir sind i de Bärge gsi.
Ganz gut, wir waren in den Bergen.
Häsch es schön ghaa?
Hattest du es schön?
Ich ha scho gesse, merci.
Ich habe schon gegessen, danke.
Häsch de Match geschter gseh?
Hast du den Match gestern gesehen?
- Chez le médecin
Händ Sie scho öppis gno?
Haben Sie schon etwas genommen?
- À la commune
Sind Sie nöi zuezoge?
Sind Sie neu zugezogen?
- À la buanderie
Sie händ de Tumbler nöd gleert.
Sie haben den Tumbler nicht geleert.
Sie sind geschter über d Ziit gsi.
Sie haben gestern die Zeit überzogen.
De Hauswart hät de Plan nöi gmacht.
Der Hauswart hat den Plan neu gemacht.
Sorry, das han ich nöd gwüsst.
Entschuldigung, das wusste ich nicht.
- À l'apéro
Schön, dass Sie cho sind.
Schön, dass Sie gekommen sind.
Mir händ üs no nöd kännegleert.
Wir haben uns noch nicht kennengelernt.
- Quand non ne sonne pas comme non
Mir händ das früener au scho probiert.
Wir haben das früher auch schon versucht.
- Face à un Bünzli
Das hät mer scho immer so gmacht.
Das hat man schon immer so gemacht.
Merci für de Hiiwiis, das han ich nöd gwüsst.
Danke für den Hinweis, das habe ich nicht gewusst.
Das isch nöd bös gmeint gsi.
Das war nicht böse gemeint.
- La transmission
Si hät d Nacht guet gschlaafe.
Sie hat die Nacht gut geschlafen.
Er isch am Morge scho wach gsi.
Er war am Morgen schon wach.
D Frau Keller hät geschter fascht nüüt gesse.
Frau Keller hat gestern fast nichts gegessen.
D Frau Keller hät i de Nacht zweimal glüütet.
Frau Keller hat in der Nacht zweimal geläutet.
Si hät gseit, si well hüt nöd dusche.
Sie hat gesagt, sie wolle heute nicht duschen.
Si isch geschter fascht umgheit.
Sie wäre gestern fast gestürzt.
- Le matin
Händ Sie guet gschlaafe?
Haben Sie gut geschlafen?
- Quand quelque chose fait mal
Isch es schlimmer worde?
Ist es schlimmer geworden?
Ich ha d Nacht nöd chöne schlafe.
Ich konnte in der Nacht nicht schlafen.
- Les repas
Hät s gschmöckt?
Hat es geschmeckt?
Z Mittag han i scho gesse.
Zu Mittag habe ich schon gegessen.
Das han ich früener au gchochet.
Das habe ich früher auch gekocht.
- Les visites
Hät si hüt öppis gesse?
Hat sie heute etwas gegessen?