Le capite — ma non le direste mai
de, d, s — gli articoli sono tutti qui
La regola
Tre articoli e basta: «de» al maschile, «d» al femminile, «s» al neutro. «der», «die» e «das» non compaiono.
De Maa, d Frau, s Huus.
Der Mann, die Frau, das Haus.
S Velo staht vor em Huus.
Das Fahrrad steht vor dem Haus.
Gib s Rüebli em Chind.
Gib die Karotte dem Kind.
Dove ci si blocca
Sembrano articoli tedeschi mangiati, ma sono la forma intera, non una contrazione sbrigativa. E il genere non segue sempre quello tedesco: «s Rüebli» è neutro, mentre la carota tedesca è femminile.
Dove capita davvero
La stessa struttura, in frasi che si dicono davvero.
- Al negozio
Wo find ich d Rüebli?
Wo finde ich die Karotten?
D Kasse zwei isch au offe.
Die Kasse zwei ist auch offen.
Wänd Sie de Beleg?
Möchten Sie den Beleg?
- Sul tram
S Tram fahrt hüt nöd bis zum Bahnhof.
Das Tram fährt heute nicht bis zum Bahnhof.
Grüezi, d Billett bitte.
Guten Tag, die Billette bitte.
De Chinderwage chunt i d Mitti.
Der Kinderwagen kommt in die Mitte.
- Nelle scale
D Waschchuchi isch am Zischtig frei.
Die Waschküche ist am Dienstag frei.
S Velo dörf nöd im Gang staa.
Das Velo darf nicht im Gang stehen.
De Hauswart chunt am Mäntig.
Der Hauswart kommt am Montag.
Grüezi, ich bi de nöi Nachbar.
Guten Tag, ich bin der neue Nachbar.
Wänn chunt d Abfuhr?
Wann kommt die Abfuhr?
De Güsel chunt in Gebüehresack.
Der Abfall kommt in den Gebührensack.
De Karton wird am Mittwuch abgholt.
Der Karton wird am Mittwoch abgeholt.
D Huustüre mues znacht zue sii.
Die Haustür muss nachts geschlossen sein.
- Al telefono
Ich setz Sie uf d Warteliste.
Ich setze Sie auf die Warteliste.
- Al ristorante
De Tisch dört äne isch frei.
Der Tisch dort drüben ist frei.
D Chuchi isch scho zue.
Die Küche ist schon geschlossen.
Ich bring Ihne grad d Charte.
Ich bringe Ihnen gleich die Karte.
Ich hett gern s Menü.
Ich hätte gern das Menü.
- Al lavoro
De Chef isch hüt im Homeoffice.
Der Chef ist heute im Homeoffice.
- All'asilo
De Kindsgi fangt am achti aa.
Der Kindergarten fängt um acht an.
S Znüni sött gsund sii.
Das Znüni sollte gesund sein.
- Dal medico
Sie chönd s i de Apothek abhole.
Sie können es in der Apotheke abholen.
- In Comune
Händ Sie de Mietvertrag debii?
Haben Sie den Mietvertrag dabei?
D Gebüür chönd Sie mit Charte zale.
Die Gebühr können Sie mit Karte bezahlen.
De Uuswiis chunt mit de Poscht.
Der Ausweis kommt mit der Post.
- In lavanderia
S Flusesieb mues mer jedes Mal putze.
Das Flusensieb muss man jedes Mal reinigen.
D Wösch hanget no im Trochneruum.
Die Wäsche hängt noch im Trocknungsraum.
Bitte d Waschchuchi suuber hinderlah.
Bitte die Waschküche sauber hinterlassen.
- All'aperitivo
Ich bi de Reto.
Ich bin Reto.
Ich bi d Nachbarin vom zweite Stock.
Ich bin die Nachbarin aus dem zweiten Stock.
Ah, Sie sind die mit em Velo.
Ah, Sie sind die mit dem Velo.
- Quando no non suona come no
Ich mues das no mit em Team bespräche.
Ich muss das noch mit dem Team besprechen.
- Con un Bünzli
Das staht so i de Husordnig.
Das steht so in der Hausordnung.
D Schue ghöred nöd vor d Tür.
Die Schuhe gehören nicht vor die Tür.
Susch mues ich das de Verwaltig mälde.
Sonst muss ich das der Verwaltung melden.
- Le consegne
De Dokter chunt am zäh.
Der Arzt kommt um zehn.
D Tochter chunt am Namittag verbii.
Die Tochter kommt am Nachmittag vorbei.
D Familie isch informiert.
Die Familie ist informiert.
- Al mattino
S Wasser isch z chalt.
Das Wasser ist zu kalt.
Ich mach s Fänschter ächli uf.
Ich mache das Fenster ein bisschen auf.
- Quando qualcosa fa male
Mir tuet de Chopf weh.
Mir tut der Kopf weh.
- I pasti
S Zmorge chunt grad.
Das Frühstück kommt gleich.
Söll ich Ihne s Fleisch schniide?
Soll ich Ihnen das Fleisch schneiden?
- L'inquietudine della sera
S Ässe isch scho parat.
Das Essen ist schon bereit.
- Le visite
Sind Sie d Tochter vom Herr Meier?
Sind Sie die Tochter von Herrn Meier?