Le capite — ma non le direste mai
de, d, s — gli articoli sono tutti qui
La regola
Tre articoli e basta: «de» al maschile, «d» al femminile, «s» al neutro. «der», «die» e «das» non compaiono.
De Maa, d Frau, s Huus.
Der Mann, die Frau, das Haus.
S Velo staht vor em Huus.
Das Fahrrad steht vor dem Haus.
Gib s Rüebli em Chind.
Gib die Karotte dem Kind.
Dove ci si blocca
Sembrano articoli tedeschi mangiati, ma sono la forma intera, non una contrazione sbrigativa. E il genere non segue sempre quello tedesco: «s Rüebli» è neutro, mentre la carota tedesca è femminile.
Dove capita davvero
La stessa struttura, in frasi che si dicono davvero.
- Al negozio
Wo find ich d Rüebli?
Wo finde ich die Karotten?
- Sul tram
S Tram fahrt hüt nöd bis zum Bahnhof.
Das Tram fährt heute nicht bis zum Bahnhof.
- Nelle scale
D Waschchuchi isch am Zischtig frei.
Die Waschküche ist am Dienstag frei.
S Velo dörf nöd im Gang staa.
Das Fahrrad darf nicht im Gang stehen.
De Hauswart chunt am Mäntig.
Der Hauswart kommt am Montag.
Grüezi, ich bi de nöi Nachbar.
Guten Tag, ich bin der neue Nachbar.
Wänn chunt d Abfuhr?
Wann kommt die Abfuhr?
- Al ristorante
De Tisch dört äne isch frei.
Der Tisch dort drüben ist frei.
- All'asilo
De Kindsgi fangt am achti aa.
Der Kindergarten fängt um acht an.
- Le consegne
De Dokter chunt am zäh.
Der Arzt kommt um zehn.
- Al mattino
S Wasser isch z chalt.
Das Wasser ist zu kalt.
- Quando qualcosa fa male
Mir tuet de Chopf weh.
Mir tut der Kopf weh.
- I pasti
S Zmorge chunt grad.
Das Frühstück kommt gleich.
- Le visite
Sind Sie d Tochter vom Herr Meier?
Sind Sie die Tochter von Herrn Meier?