Über öis
Heidi wird i Züri gmacht, vo Lüüt wo s gliiche Problem gha händ. Mir baued offe — au di Teil wo nöd funktioniert händ.
Wil sehr vill Mensche do de gliich Wäg gönd: Dütsch lerne, häre zügle, und dänn feschtstelle, dass de entscheidend Teil vo de Sprach gar nöd gschribe wird. Das isch kei Nischeproblem, sondern d Standarderfahrig i dere Stadt.
Mir händ zerscht gläse, was d Forschig seit, und erscht nachher baut. Drüü Befund händ de Plan umgworfe, wo mir süscht umgsetzt hättet. Was mir debii glernt händ, staht uf de Forschigssiite — samt de Stelle, wo mir öis öffentlich händ müesse korrigiere.
Hüt: echti Nachrichte verstaa und beantworte, Situatione us em Alltag und us de Pfleg, Üebige, wo zrugg chömed, bevor Si s vergässed, und Heidi für Teams. Als nächts: es Zürcher Lexikon, wo au einzelni Bedüütige prüeft. Dänn s Hörlabor mit vilne Zürcher Stimme. D Reihefolg staht uf em Fahrplan.
Schwiizerdütsch isch de Aafang, nöd s Ziel. D Methode isch nöd uf d Schwiiz zuegschnitte.
Überall uf de Wält git es Sprache und Dialekt, wo z chli sind, als dass sich en grosse Kursaabieter defür würd interessiere — und gliichziitig grad das, wo mer mues chönne, zum würklich dezueghöre. Mer cha d Amtssprach perfekt beherrsche und am Tisch trotzdem ussevor sii.
Sprachkurs folged em Markt, und de Markt folgt de Sprecherzahl. Was übrig bliibt, sind es paar Wörterbüecher, es paar Forschigskorpora wo mer nöd kommerziell dörf bruuche, und kei Ufnahme zum Üebe. Heidi isch für grad die Lücke baut.
Erwachseni wo e verwandti Sprach scho chönd, müend nöd nöi aafange — si müend umlerne, was si scho händ. Das gilt für Hochdütsch und Züridütsch grad so wie für vill anderi Paar. Drum isch bi Heidi di unterrichteti Sprach uustuuschbari Konfiguration und nöd i de Code gschribe.
Konkret heisst das: zerscht wiiteri Dütschschwiizer Dialekt, dänn e Sprach usserhalb vo de Schwiiz — diselb Maschine, en andere Sprachsatz. D gredti Helfti reist mit: Jedi vo dene Sprache wird vill öfter ghört als gschribe, und für jedi gits Medie, wo niemert na Mundart und Hochsprach sortiert hät. Was mir debii lerned, schriibed mir uf.